ศูนย์วิจัยเฉพาะทางด้านพืชพันธุ์พื้นถิ่นในวัฒนธรรมอาเซียน

รองศาสตราจารย์ ดร.พรพันธุ์ เขมคุณาศัย
อาจารย์ ดร.ปริญญ์ ขวัญเรียง
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ก้องกิดากร บุญช่วย
อาจารย์ ดร.ปรียารัตน์ เชาวลิตประพันธ์
อาจารย์ปริยากรณ์ ชูแก้ว
อาจารย์ ดร.คณิดา สินไหม
อาจารย์ ดร.นภัทร แก้วภิบาล
อาจารย์ ดร.ศรสวรรค์ คงภักดี
อาจารย์ ดร.นิดา นุ้ยเด็น
ผู้ช่วยศาสตราจารย์อนงค์ ภิบาล
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.นันทิยา พนมจันทร์
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ปริฉัตร ตู้ดำ

1. วิจัยและสร้างองค์ความรู้ใหม่
-มุ่งวิจัยพืชพันธุ์พื้นถิ่นในภูมิภาคอาเซียน ทั้งในมิติ สังคม–วัฒนธรรม, สิ่งแวดล้อม และเศรษฐกิจ
-พัฒนา นวัตกรรมจากพืชพื้นถิ่น เช่น อาหาร สมุนไพร สิ่งทอ และเส้นใยพืช

2. การต่อยอดเชิงเศรษฐกิจและสังคม
-ใช้ผลงานวิจัยพืชพื้นถิ่นเพื่อยกระดับ เศรษฐกิจชุมชนท้องถิ่น
-ขับเคลื่อนนวัตกรรมจากภูมิปัญญาไปสู่ ผลิตภัณฑ์เชิงพาณิชย์ และ เศรษฐกิจสร้างสรรค์

3. ศูนย์กลางการจัดการความรู้
-สร้างฐานข้อมูล Big Data ด้านพืชพันธุ์พื้นถิ่น (ฐานข้อมูลชุมชน, ผู้ประกอบการ, เครือข่าย)
-เป็นแหล่งอ้างอิงและคลังความรู้ด้านวิจัยพืชพื้นถิ่นของภูมิภาค

4. เวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้และเครือข่าย
-เป็นเวที วิชาการระดับชาติและนานาชาติ
-เชื่อมโยงนักวิจัยและหน่วยงานทั้งในและต่างประเทศ
-จัด Social Lab ให้ชุมชนมีส่วนร่วมกับการวิจัยและการใช้ประโยชน์จริง

5. การผลักดันเชิงนโยบาย
-นำผลการวิจัยไปใช้สนับสนุน ข้อเสนอเชิงนโยบาย เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs)
-สร้างข้อเสนอระดับยุทธศาสตร์ด้าน ความมั่นคงทางอาหาร, สิ่งแวดล้อม และการอนุรักษ์วัฒนธรรม

ปีงบประมาณ 2570 : “ขับเคลื่อนสู่เชิงนโยบายและการใช้ประโยชน์”
งบประมาณ: 300,000 บาท
กลยุทธ์หลัก:
-ผลักดันงานวิจัยและนวัตกรรมไปสู่ การใช้ประโยชน์เชิงนโยบายและเชิงพาณิชย์
-สอดรับกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs)
กิจกรรมหลัก:
-จัดทำ ข้อเสนอเชิงนโยบาย ด้านการอนุรักษ์และพัฒนาพืชพันธุ์พื้นถิ่น เสนอต่อหน่วยงานภาครัฐ
-ขับเคลื่อนงานวิจัยและนวัตกรรมที่ผ่านการทดลองไปสู่เชิงพาณิชย์ (เช่น ร่วมกับ OTOP, SME, ผู้ประกอบการท้องถิ่น)
-สร้าง “เวทีนโยบาย” เพื่อเสนอผลการวิจัยแก่ภาครัฐและเอกชน
-ขยายฐานข้อมูล Big Data ให้เป็นแหล่งอ้างอิงระดับประเทศและภูมิภาค
ผลลัพธ์ที่คาดหวัง:
-ได้ข้อเสนอเชิงนโยบายที่สนับสนุนการพัฒนาที่ยั่งยืน
-เกิดการใช้ประโยชน์เชิงเศรษฐกิจและสังคมจากงานวิจัย
-ศูนย์ฯ เป็นแหล่งอ้างอิงด้านวิชาการและนวัตกรรมพืชพันธุ์พื้นถิ่นในระดับชาติ/อาเซียน

ศูนย์ความเป็นเลิศเฉพาะทางด้านพืชพันธุ์พื้นถิ่นในวัฒนธรรมอาเซียนมีความร่วมมือกับหลายภาคส่วนอย่างกว้างขวาง โดยในด้านวิชาการ ศูนย์ได้ประสานงานกับมหาวิทยาลัยและสถาบันวิจัยทั้งในประเทศและต่างประเทศ เพื่อแลกเปลี่ยนนักวิจัย จัดประชุมวิชาการ และพัฒนางานวิจัยสหวิทยาการที่ครอบคลุมทั้งด้านวิทยาศาสตร์การอาหาร สมุนไพร สิ่งทอ และวัฒนธรรม ขณะเดียวกันก็มีความร่วมมือกับหน่วยงานรัฐและรัฐวิสาหกิจ เช่น กระทรวง อว. วช. และ บพท. เพื่อสนับสนุนทุนวิจัย ผลักดันข้อเสนอเชิงนโยบาย และสร้างกลไกสนับสนุนการพัฒนาพืชพันธุ์พื้นถิ่นอย่างยั่งยืน

ในส่วนของภาคเอกชนและผู้ประกอบการ ศูนย์ได้ทำงานร่วมกับกลุ่ม SMEs วิสาหกิจชุมชน และ OTOP เพื่อต่อยอดผลงานวิจัยไปสู่ผลิตภัณฑ์ที่มีมูลค่าเพิ่ม อาทิ อาหาร เครื่องสำอาง สมุนไพร และสิ่งทอ รวมถึงการขยายโอกาสทางการตลาดและธุรกิจควบคู่ไปกับการสร้างนวัตกรรมใหม่ ๆ ด้านชุมชนและภาคประชาสังคม ศูนย์ได้เปิดพื้นที่ Social Lab ให้ชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในการวิจัยและการใช้ประโยชน์จริง ร่วมกับปราชญ์ชาวบ้านและกลุ่มเกษตรกร เพื่ออนุรักษ์พันธุ์พืชและภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สืบทอดจากรุ่นสู่รุ่น

นอกจากนี้ ศูนย์ยังสร้างความร่วมมือในระดับภูมิภาคและนานาชาติ โดยเชื่อมโยงเครือข่ายอาเซียนเพื่อพัฒนาฐานข้อมูล Big Data ร่วมกัน และยกระดับให้ศูนย์เป็นศูนย์กลางการวิจัยและจัดการความรู้ด้านพืชพันธุ์พื้นถิ่นในระดับภูมิภาค ซึ่งทั้งหมดนี้สะท้อนถึงการทำงานแบบบูรณาการที่เน้นความร่วมมือรอบด้าน เพื่อให้ผลลัพธ์ของงานวิจัยสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริงทั้งในมิติทางเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม และนโยบายสาธารณะอย่างยั่งยืน